Uw reacties

Herman Callens - @VDO 2/2 - Herk-de-Stad

Ik hoef groen hierom niet te kritiseren, want de willekeur ligt veeleer bij u. Consequent nadenken en handelen is de taalfeiten respecteren wat ook de particuliere spellingwensen mogen wezen. Als u 'zo-even' niet lust, oké, dat is uw goed recht. Maar dan moet u ofwel ervoor pleiten het woord als een uitzondering te beschouwen (net zoals 'zoiets', dat in GB een streepje zou moeten hebben en elders een trema), ofwel de afschaffing van de regel eisen. Dat zou én consequent zijn én in overeenstemming met de taalfeiten. In plaats daarvan wil u die feiten aanpassen aan de spelling van uw voorkeur. Pleiten voor 'zoëven' én de GB-regel de facto aanvaarden én het trema wettigen met de fictie dat het woord niet onder die regel valt, is géén voorbeeld van consequent nadenken en handelen. Waarvan het dan wel een voorbeeld is? Ach, u bent een dame en ik ben welopgevoed ...

Herman Callens - aanv 1/1 - Herk-de-Stad

Maar 're-incarnatie' mag ook.

Herman Callens - @VDO 1/2 - Herk-de-Stad

Uw vergelijking met 'ruïne' wordt er niet beter op, mevr. van der Olst. 'Zo-even' en 're-integratie' zijn beide gelede woorden, 'ruïne' niet. Dat 're' niet zelfstandig voorkomt, klopt maar is naast de kwestie: 're' is een (vreemd) voorvoegsel, 'ru' helemaal niks. Uw vergelijking bewijst dus niets.

Woorden als 're-integratie' zijn in feite afleidingen, wat op het eerste gezicht pleit voor een trema. Maar zulke woorden behandelen we vaak als samenstellingen (vgl. afleidingen op -achtig, bv. 'lila-achtig'): 'auto-infectie', 'contra-expertise', 'co-ouder', 'di-jambe', 'neo-expressionisme', 'semi-intellectueel', 're-importeren'. Al zulke prefixen "gelijk voor de wet". Andere woorden beschouwen we intussen als ongeleed: 'biënnale', 'coïtus', 'reünie'. Toegegeven, soms brengt ons dat in een grijze zone: 're-integratie' versus 'reïncarnatie'. Maar 're-incarn

Daniël Mantione - Delft

"Hun hebben het gedaan" klinkt mij vreemd in de oren; ook in het informeel taalgebruik. Algemeen aanvaard lijkt me een veel te groot woord...

Uiteraard zegt mijn taalgevoel dat het zendmast moet zijn. Maar mijn taalgevoel is het enig criterium daarvoor, het Groene Boekje is compleet onbruikbaar om te bepalen of je een s hoort. Er bestaat dus geen ondubbelzinnige richtlijn die die s in dit woord verbiedt.

Nu wil het toeval dat wit op dit gebied meer "regelt" dan groen, namelijk men geeft aan in welke situaties normaalgesproken tussen-s'en worden gebruikt en welke niet.

Ondubbelzinnige regels zijn leuk om over te dromen, maar je moet ze wel hebben. De groene taktiek om maar wat regels te verzinnen en het taalgevoel bij bepaalde spellingen te onderdrukken, is niet juist. Mensen doen spellingen vaak als "lelijk" af, maar dat lelijk blijkt verassend goed te onderbouwen.

Joost Verheyen - Beringen

viel weg: dat het groene boekje niet perfect is en dat er ruimte blijft voor kritiek. Maar die is er op het witte boekje ook, en wat mij betreft, nog meer.

Joost Verheyen - Beringen

Meen je dat nu, Daniël, dat je taalgevoel 'zegt' dat het 'zendsmast' moet - of zelfs maar mag - zijn? Hoe kom je erbij? Ik voel dat nog niet als ik het echt zou willen. En dat is nog niet eens een spellingprobleem, omdat het tweede woord niet begint met s. Voel je ook dat het 'zendsstation' moet zijn? Ben ik alleen? Toch een argument om het eigen taalgevoel niet de overhand te laten nemen. Ik heb begrepen dat 'Hun hebben het gedaan' in Nederland vrij algemeen wordt aanvaard, toch in de gesproken taal. Van Dale, een woordenboek dat de evolutie van de taal mijns inziens op onnavolgbare wijze beschrijft, noemt 'hun' als onderwerp in de zin inmiddels 'volkstaal'. Maar laat ik daar nu buikkrampen van krijgen, omdat het voor mij on-Nederlands is. Begrijp je waarom ik zo hamer op die normering? Taalgevoel moet rijpen. Vrijheid moet je kunnen hanteren. En een ondubbelzinnige richtlijn van hogerhand is een noodzaak. Al moet kritiek steeds kunnen. Ik zei al da

Daniël Mantione - Delft

Wat zegt mij dat ik in zendsmast geen s hoor? Dat is mijn taalgevoel, en niet het groene boekje.

Dat is dan ook precies wat de witte regel, pak 'm erbij, nummero 69, voorschrijft: volg je taalgevoel.

Wellens - Tervuren

Zendsmast volgens het Groene Boekje correct? Waar haal je dat? De regel zegt dat je een s hoort als je die schrijft. Hoor je een s in /zendmast/?
Dat het schrijven van de s "vrij" is, is een van de mythes van de Witte Spelling. Is nergens op gebaseerd, behalve op het feit dat ze allemaal kritiekloos Wim Daniëls blijven napraten, die het Groene Boekje slecht heeft gelezen.

Daniël Mantione - Delft

Dat klopt. Als mensen "allochtonebeleid" gaan schrijven spring ik ook de gordijnen in.

Het idee achter het vrijlaten is dat dat niet gaat gebeuren; "zendsmast" is bijvoorbeeld volgens de groene spelling goed gespeld maar maar komt net zo merkwaardig over als "allochtonebeleid". Toch zie je niemand "zendsmast" schrijven.

Ik denk dat je kan stellen dat witte spellers net zo afkerig zijn als groene van "allochtonebeleid". De witten zullen het echter niet met "fout", maar eerder met "slechte smaak" of "gebrek aan taalgevoel" beoordelen.

Peter Kleiweg - Groningen, waar anders?

Ah, profileren mag, zolang je daarbij Kees de Schepper maar niet stoort.

Kees de Schepper - Nijmegen

@Peter kleiweg:
Dat is een stropopredenering (zie ) Ik schreef dat ik het storend vind als mensen zich via de spelling profileren; gelieve daarop te reageren.

@Daniël Mantione
"Pannekoek" wordt geaccepteerd omdat dit vroeger zo geleerd is. De insteek van GB05 is niet om de gewone taalgebruiker af te leren wat ze vroeger op school geleerd hebben. Als er spellingsregels worden veranderd, zal er altijd geaccepteerd worden dat er een verschil tussen generaties komt.

Anders is het als iemand iets als "allochtonebeleid" zou gaan schrijven, wat onder WB correct is. Een dergelijke alternatieve spelling zou ik storend vinden.

Peter kleiweg - Er gaat niets boven Groningen

Mensen die zich profileren, bah. Het zou verboden moeten worden. Kop boven het maaiveld uit? Hup, de zeis erlangs.

Daniël Mantione - Delft

Klopt, ik denk dat de meeste mensen uit intuïtie zouden schrijven bessenpudding en bessengelei, omdat het een behoorlijke knappe prestatie zou zijn als iemand pudding danwel gelei uit één bes weet te maken. Alleen bessengelei staat in het GB54 en is dus beregeld. Maar goed, Van Dale had blijkbaar een andere mening. Iemand die voorstander is van wat flexibiliteit maakt zich daar niet druk om.

Ik verwacht niet dat mensend het storend vinden als ik bijvoorbeeld pannekoek schrijf, beter gezegd, ik heb daar al 10 jaar praktijkervaring mee en het aantal negatieve reacties is vooralsnog nul. Socialisties is overigens nooit een correcte spelling geweest.

Kees de Schepper - Nijmegen

@Gerard Nachbar:
Dan komt GB54 neer op het leren van de volgende twee rijtjes:

1. alleen meervoudige betekenis mogelijk (gelei, jam, jenever, etc.)

2. ook enkelvoudige betekenis mogelijk (nat, pudding, sap, saus, struik, etc.)

Voor mij is dat nog steeds "niet goed leerbaar".

@Daniël Mantione
Mijn reactie was op de richtlijn zelf, niet op het naast elkaar leggen van GB54 en WB06.

En er kan geen twijfel over bestaan, dat het in "bes pudding" over een of meer bessen gaat en in "bes gelei" over twee of meer bessen? Ik denk niet dat de bevolking die mening deelt.

Ook ben ik geen voorstander van een vrije tussen-n. Dit zal leiden tot het fenomeen voorkeurspelling en dat vind ik niet wenselijk. Want als er een voorkeurspelling is, kunnen mensen zich gaan profileren door het gebruik van de nakeurspelling. Dat zal leiden tot situaties die ik storend vind, zoals voorheen wanneer iemand "konsekwent" en "socialisties" gebruikte.

Wellens - Tervuren

Ja, natuurlijk. Als grondwoord op -en eindigt, staat er -en. Dat is geen tussen-n, slimmerik.
Maar je hebt gelijk wat handenloos betreft.

Daniël Mantione - Delft

Dat van die afwijking van WB06 en GB54 klopt, maar op -loos klopt het niet. Het volgende rijtje had een n in '54:

geheugenloos
gewetenloos
handenloos
hersenloos
levenloos
meedogenloos
wezenloos

De meest interessante is handenloos, een zuiver meervoud.

Wellens - Tervuren

De verschillen tussen WB en GB54 inzake tussen-n zijn enorm. Inderdaad: de hoofdregel was daar: geen -n. Die richtlijn kent het WB helemaal niet.
Er is ook een heel andere gedachtegang. Je kon in 54 pas beslissen dat er toch een n kwam op basis van de betekenis van het geheel. WB noemt talloze woorden die altijd een tussen-n nemen: abrikozen..., avonturen..., belangen..., enz.
In de praktijk hebben honderden woorden als konijnejacht, rozegeur, krenteboompje een n gekregen in WB.
De verschillen tussen GB54 en WB zouden wel eens even groot kunnen zijn als tussen WB en GB05. En dan spreek ik nog niet van de woorden op -loos. Die hadden allemaal -eloos in 1954.

Daniël Mantione - Delft

@KEees de Schepper:
De witte spelling heeft een richtlijn die voor een groot deel overeen komt met de tussen-n-regel '54.

Gezien de adviesspelling in het WB hopelijk zijn eigen richtlijn volgt, zou de adviesspelling op hetzelfde uit moeten komen als de spelling in GB54.

Het naast elkaar leggen van WB06 en GB54 is dan ook niet meer dan logisch. Meningsverschillen of de GB54-regel nu wel of niet leerbaar was zijn daarvoor niet relevant.

Het niet leerbaar zijn beschouw ik desalniettemin als fabeltje gezien in weinig van de opgenoemde woorden twijfel kan bestaan over enkel-/meervoud. Vanzelfsprekend bestaan dat soort woorden, maar dat is precies een situatie waar een vrije tussen-n zijn nut bewijst.

Gerard Nachbar - Almere

@Kees de Schepper - Nijmegen
Er heerst nog steeds een groot misverstand rond '1954'. Is zowel het enkelvoud als het meervoud te verdedigen, dan volgt GEEN tussen-n.

Dikke van Dale druk XII (van vóór 1995):

Met tussen-n: gelei, jam, jenever, krammetje, pluk, teelt;

Met tussen-e: boompje, glasvlinder, nat, pudding, sap ('bessensap is geen erkende spelling'), saus, spanner, spanrups, struik.

Kees de Schepper - Nijmegen

@Gerard Nachbar:
GB54 is juist veranderd vanwege de kritiek op de tussen-n-regel. Bessenat, bessesap, bessengelei, bessenvla, bessenwijn, bessepudding, bessestruik, het was niet zo leerbaar. Het lijkt me daarom geen goed idee om GB54 als een soort van voorkeursspelling te gebruiken.

Overige reacties:

1-20 | 21-40 | 41-60 | 61-80 | 81-100 | 101-120 | 121-140 | 
141-160 | 161-180 | 181-200 | 201-220 | 221-240 | 241-260 | 261-280 | 
281-300 | 301-320 | 321-340 | 341-360 | 361-380 | 381-400 | 401-420 | 
421-440 | 441-460 | 461-480 | 481-500 | 501-520 | 521-540 | 541-560 | 
561-580 | 581-600 | 601-620 | 621-640 | 641-660 | 661-680 | 681-700 | 
701-720 | 721-740 | 741-760 | 761-780 | 781-800 | 801-820 | 821-840 | 
841-860 | 861-880 | 881-900 | 901-920 | 921-940 | 941-960 | 961-980 | 
981-1000 | 1001-1020 | 1021-1040 | 1041-1060 | 1061-1080 | 1081-1100 | 1101-1120 | 
1121-1140 | 1141-1160 | 1161-1180 | 1181-1200 | 1201-1220 | 1221-1240 | 1241-1260 | 
1261-1280 | 1281-1300 | 1301-1320 | 1321-1340 | 1341-1360 | 1361-1380 | 1381-1400 | 
1401-1420 | 1421-1440 | 1441-1460 | 1461-1480 | 1481-1500 | 1501-1520 | 1521-1540 | 
1541-1560 | 1561-1580 | 1581-1600 | 1601-1620 | 1621-1640 | 1641-1660 | 1661-1680 | 
1681-1700 | 1701-1720 | 1721-1740 | 1741-1760 | 1761-1780 | 1781-1800 | 1801-1820 | 
1821-1840 | 1841-1860 | 1861-1880 | 1881-1900 | 1901-1920 | 1921-1940 | 1941-1960 | 
1961-1980 | 1981-2000 | 2001-2020 | 2021-2040 | 2041-2060 | 2061-2080 | 2081-2100 | 
2101-2120 | 2121-2140 | 2141-2160 | 2161-2180 | 2181-2200 | 2201-2220 | 2221-2240 | 
2241-2260 | 2261-2280 | 2281-2300 | 2301-2320 | 2321-2340 | 2341-2360 | 2361-2380 | 
2381-2400 | 2401-2420 | 2421-2440 | 2441-2460 | 2461-2480 | 2481-2500 | 2501-2520 | 
2521-2540 | 2541-2560 | 2561-2580 | 2581-2600 | 2601-2620 | 2621-2640 | 2641-2660 | 
2661-2680 | 2681-2700 | 2701-2720 | 2721-2740 | 2741-2760 | 2761-2780 | 2781-2800 | 
2801-2820 | 2821-2840 | 2841-2860 | 2861-2880 | 2881-2900 | 2901-2905 | 

“De regels zijn niet leerbaar. Voorbeelden: naast cao-overleg is het VUT-premie geworden, naast Suikerfeest is het kerstfeest en naast 24-jarige is het 24 uursservice.”